بازی درمانی؛ راهی برای دانشمند شدن فرزندان

همه انسان‌ها دارای خلاقیت هستند و این هنر ماست تا بتوانیم استعدادها را شناسایی کنیم. هرچه قدر استعدادها بهتر شناخته شوند، به هدف‌گذاری بیشتر کمک می‌کنند. گاهی هدف‌ها به‌دلیل متناسب نبودن با توانایی‌ها و استعدادها به نتیجه نمی‌رسند. بنابراین شناسایی استعدادها نیز از جایگاه مهمی بر خوردار است. در ادامه با دکتر پریناز بنیسی، استادیار روانشناسی و مشاوره گفت‌وگو کرده‌ایم تا نکاتی در این باره دراختیارمان بگذارد.
یکی از وظایف والدین این است تا به خوبی با فرزندان خود ارتباط بگیرند، در موقعیت‌های مناسب آنها را مورد بازبینی قرار دهند ودرک کنند که فرزندشان در چه زمینه‌ای مهارت دارد و علاقه‌مند است در چه حوزه‌هایی فعالیت کند البته برای شناسایی این مهم نیاز است تا ارتباط عاطفی بین کودک و پدر و مادر به درستی شکل بگیرد.
توجه داشته باشید که در سنین پایین‌تر ممکن است در کودک مهارت کافی نداشته باشد و در این زمان تنها باید به علاقه او بسنده کرد و با در اختیار گذاشتن ابزار مناسب و زمان کافی برای بروز مهارت تلاش کرد، اما در سنین نوجوانی مهارت نیز تا حدی شکل می‌گیرد. بنابراین ارتباط به موقع و درست است که به شناسایی کودک کمک می‌کند.
کودک را زیر نظر بگیرید
زمانی که بتوانیم استعدادهای ذاتی را به عمل برسانیم، خلاقیت به نوآوری تبدیل می‌شود و بستر بالاتری ایجاد می‌کند، هرگاه نوآوری به بار بنشیند، علم تولید می‌شود و فرد در مسیر هدف‌گذری هدف‌های جدید را پایه‌گذاری می‌کند و با فراگیری نوآوری کودک برای حل مشکلات خود از مهارت حل مساله بهره می‌گیرد و فقط یک روش را برای حل مشکلات خود در نظر نمی‌گیرد.
انسان‌های خلاق فرصت‌آفرینی می‌کنند و می‌توانند با نگاهی از جنس دیگر به مسائل نگاه کنند. انسان‌های کارآفرین ذهن خلاق دارند، ذهن خلاق، پویا و کنجکاو است و خودش اکتشاف می‌کند.
خالی کردن اتاق از اسباب‌بازی‌ها
نوع بازی کودک، آموزش فلسفه، بازی با همسالان و بازی‌های فکری در خلاقیت کودک موثر است. به بازی‌های کودکان دقت کنید، بازی‌درمانی یکی از راه‌هایی است که می‌تواند ذهن پویا و پرسشگر تولید کند. بازی‌های فکری نقش مهمی دارند و از طرفی کودک برای بازی در جمع قرار می‌گیرد و کار گروهی را می‌آموزد. البته باید از فضای بازی‌ای که به برنده شدن تاکید می‌کند خارج شوند؛ کودکان در بازی باید به این باور برسند که همیشه نباید برنده باشند و زمانی دوستان و دیگران برنده خواهند بود.
چرا بازی فکری؟
بازی فکری می‌تواند بستری را فراهم کند تا استعدادها شکوفا شوند و گاهی ممکن است از دل بازی فکری بازی دیگری تولید شود. ممکن است کودک بازی و روشی را دوست نداشته باشد که باید به او اجازه بدهید تا خودش بازی جدیدی را با ابزار جدید آغاز کند.
منظورمان این است که اجازه دهید تا کودک چارچوب‌ها را بشکند. یکی دیگر از مسائلی که به خلاقیت بسیار کمک می‌کند، آموزش فلسفه در سنین پایین به کودکان است. یعنی مفهوم فلسفه و پرسشگری را برای کودک توضیح دهید و به او بگویید که باید به عنوان فیلسوف یک‌سری رویکردها مانند تفکر انتقادی و خلاقانه داشته باشد و باید قادر باشد تا شرایط را متناسب با دیدگاه‌های خودش تغییر دهد.
به این ترتیب می‌توانید به‌میزان زیادی در استعدادیابی و خلاقیت کودک تاثیر بگذارید. تهیه اسباب‌بازی‌ها باید در زمان مناسب صورت بگیرد. پر کردن اتاق کودک از انواع مختلف اسباب‌بازی‌ها کار درستی نیست. بهتر است بعد از یک زمان معین، به‌عنوان مثال بعد از سه ماه اسباب‌بازی قبلی را از اتاق او خارج و وسیله بازی جدید را جایگزین کنید تا کودک با حجم زیادی از وسایل بازی سردرگم و گیج نشود.
موسیقی دوست ندارد؟
بهتر است دانش‌آموزان طی سال تحصیلی درگیر کلاس‌های مختلف و فوق‌برنامه نباشند. آنان در تابستان فرصت بیشتری دارند و بهترین زمان برای ثبت‌نام در کلاس‌ها مختلف و شناسایی استعدادهاست. پس دقت کنید که کلاس‌ها متناسب با استعداد، علاقه و تمایلات فرزند باشد.
متاسفانه انتخاب بیشتر کلاس‌ها براساس مد هستند و کودکان به اجبار به کلاس‌هایی می‌روند که در مسیر استعدادهای آنان نیست. به‌عنوان مثال اگر فرزند شما به موسیقی علاقه‌مند نیست فرستاندن اجباری او به این کلاس با امید این‌که علاقه‌مند خواهد شد، کار درستی نیست و نباید او را تحت فشار بگذارید.
گاه کودکان برای شرکت در کلاسی یا یادگیری مهارتی به بلوغ فکری نرسیده‌اند که در این شرایط ثبت‌نام آنان تنها زحمت رفت و آمد و هزینه برای خانواده ایجاد می‌کند و جنبه آموزشی قابل توجهی برای دانش‌آموزان نخواهد داشت.